Cái Đẹp Nào Cũng Mong Manh
Cái Đẹp Nào Cũng Mong Manh
21 Tháng Hai, 2017
Để hiểu đúng về ý nghĩa quy y 5
Để hiểu đúng về ý nghĩa quy y
24 Tháng Hai, 2017

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm 2

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

Xin lộc đầu năm là nét đẹp trong truyền thống văn hóa của người Việt vào những ngày Tết. Điều đó thể hiện một khát vọng về sự thịnh vượng, may mắn và hạnh phúc cho một năm mới. Tuy nhiên, gần đây việc nhận lộc và phát lộc đã tạo nên hình ảnh phản cảm trong mắt của mọi người. Hiểu được ý nghĩa việc xin lộc đầu năm sẽ giúp ta có cái nhìn đúng đắn hơn.

Theo thói quen, sau đêm giao thừa hay ngày mùng Một Tết, người người rủ nhau đi chùa đầu năm để xin lộc. Họ cho rằng đó là cách để tạo sự may mắn, bình an và tốt đẹp cho mình và gia đình.

1 Lộc là gì?

Ý nghĩa của lộc xuất phát từ hình ảnh của Tam Đa theo quan điểm của người Trung Quốc. Tam Đa chính là Phúc – Lộc – Thọ, ba vị thần ban phước cho ta về hạnh phúc, tài lộc và tuổi thọ. Cho nên trong bài phục nguyện cho Phật tử tại gia có câu:

” Thí chủ tấn Tam Đa

Đàn na tăng hữu phúc” 

Lộc là chồi non trên cây chỉ cho sự phát sinh, thay mới một cái gì đó tích cực, tốt đẹp. Lộc cũng là biểu tượng của ông thần tài theo quan niệm dân gian, mang đến tài lộc, thịnh vượng, giàu có, sung túc. Cho nên, xin lộc đầu năm chính là ước muốn của mọi người về sự tốt lành cho một năm mới trọn vẹn.

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm 1

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

Theo truyền sử, việc xin lộc, tặng lộc đã có từ thời Hùng Vương. Khi ấy khi vua Hùng muốn các con phải chia nhau đi cai trị khắp nơi để giúp đỡ dân, họ cảm thấy bịnh rịnh và lo lắng cho nhau. Vì thế vào đêm trước ngày khởi hành, vua và hoàng hậu vào rừng để hái những cành lộc non phát tặng cho các con với lời gửi gắm: Khi nào gặp khó khăn thì lấy lộc đó tung lên sẽ được sự giúp đỡ của thần linh. Cho nên lộc non trở thành bùa hộ mệnh của những người con vua Hùng.

Và trải qua hàng nghìn năm, điều đó đã ăn sâu vào tư tưởng, vào thói quen của người Việt khi muốn ban tặng điều tốt đẹp gì đó cho người thân.

2 Xin lộc có phải là mê tín, trái luật nhân quả?

 Có quan điểm cho rằng: Xin lộc đầu năm là hành động mê tín và trái luật nhân quả. Ta hiểu điều này như thế nào?

Xin lộc vào dịp đầu năm là hành động cầu may, cầu bình an, cầu mọi thứ tốt đẹp cho bản thân và gia đình. Đây là một khát vọng chính đáng và được Đức Phật tôn trọng. Bởi lẽ, là phàm phu sống giữa cuộc đời này, sự mưu cầu về công danh, tiền tài, hạnh phúc là chuyện hết sức bình thường. Đức Phật không bát bỏ điều này mà chỉ khuyên dạy người Phật tử đừng vì mưu cầu mà toan tính hại người.

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

Nếu những con người ở trần gian khi chưa có nguyện vọng tu hành để đạt đến sự giác ngộ hay lên bước thang của bậc Thánh thì việc mong cầu tiền tại, hạnh phúc là việc làm đúng đắn. Cần phải nhìn vào thực tế để đừng nên lừa dối điều này bằng những ý nghĩ máy móc. Trong khi chúng ta không sai thì cũng đừng bận lòng với những cái gán ép chúng ta không phù hợp. Chỉ có điều đừng mong ước hạnh phúc đó trên tội lỗi mà dựa trên đạo đức, những khả năng thực có của mình bằng sự chân thành.

Có những người cư sĩ Phật tử không khéo tự làm khó cuộc sống của chính mình. Khi những nhu cầu cuộc đời chúng ta vẫn còn đó, mà lại sống với những lý luận trên mây trên gió làm chúng ta sống rất nửa vời. Phải nhìn nhận rằng: Nếu nghèo đói chúng ta có có an vui, tự tại không? Khi bất hạnh chúng ta có tâm trí tu không? Thế nên mới có câu : Có thực mới vực được đạo” . Một người cư sĩ Phật tử mà đời sống cá nhân và gia đình không hạnh phúc thì không thể trở thành người Phật tử tốt được.

Cho nên việc xây dựng hạnh phúc ở kiếp sống tạm thời này là điều chúng ta nên thực hiện.

3 Tình trạng hái lộc vào những ngày Tết trước đây

Vào những năm về trước, cách xin lộc và hái lộc vào đêm giao thừa và những ngày đầu năm của mọi người là nỗi sợ hãi của các chùa, vì các cây kiểng trang trí khuôn viên bị bứt trụi hết.

Điều này không ai tránh khỏi bức xúc khi nhìn vào. Nhưng mỗi vấn đề điều do cách suy nghĩ của chúng ta

      Suy nghĩ tích cực các việc sẽ tích cực. Như một vấn đề mà dệt thêu tiêu cực, chúng ta sẽ đẩy mình vào những điều nguy hiểm hơn. Bất cứ mọi vấn đề chúng ta phải lưu ý như thế. Đây là cách ứng xử của chúng ta trong mọi trường hợp.

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm 7

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

      Một hành vi của con người có sự kiểm soát, có chánh niệm họ sẽ lý giải ở gốc độ bao dung, độ lượng thì việc lớn hóa nhỏ, việc nhỏ hóa không.

      Nhưng một con người cố chấp hay hung hiểm, người ác thì một vấn đề nhỏ người ta có thể dệt thêu nên những thứ nguy hiểm để từ việc nhỏ lớn lên, từ việc lớn nó trở nên nguy hiểm cho mọi thứ xung quanh.  Cho nên có những chuyện đơn giản mà họ có thể đổi bằng sinh mạng, đổi bằng những tháng ngày ngồi tù, thậm chí họ đổi cả tình thân của các mối quan hệ.

      Thiếu tu tập chúng ta biến mọi thứ xung quanh trở nên tồi tệ rất nhiều. Vì thế sự tu tập của chúng ta rất quan trọng ở điểm này. Một con người chưa tôi luyện cho mình họ sẽ phản ứng bằng bản năng và chính bản năng hoang dã đó rất nguy hiểm. Nên người tu tập phải làm sao cho tâm hồn suy nghĩ và nhân cách con người biểu hiện nhiều càng tốt.

Trở lại vấn đề trên, chúng ta phải nghĩ theo hướng tiêu cực là: Những người hái lộc đó chỉ đơn giản nghĩ rằng, hái một nhánh lộc nhỏ thì làm sao gây ra cảnh lụi tàn cây cỏ. Vì họ không nghĩ xa hơn là nếu hàng nghìn người như mình thì điều đó xảy ra là đương nhiên! Cho nên, vô tình hành động hái lộc đó lại cộng nghiệp tạo tội làm tổn phước ngay từ đầu năm.

4 Tình trạng hái lộc vào những ngày Tết hiện nay

Để khắc phục tình trạng trên, hiện nay một số chùa đã chủ trương tặng lộc qua những hình thức như: bao lì xì ( gọi là lộc Phật ), tượng Phật nhỏ, bông hoa,…Tuy việc này không nằm trong lời dạy của Đức Phật nhưng nó đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của quần chúng và giúp họ tạo được niềm tin vào những điều tốt đẹp cho năm mới. Và để họ biết phấn đấu, biết sống lạc quan hơn với ý nghĩ: lộc chính là bùa may mắn, giữ bên mình sẽ được sự gia hộ của chư Phật.

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm 5

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

Chính vì tầm quan trọng của lộc trong tâm tưởng của mọi người mà gần đây, đã có những tình trạng phát lộc, nhận lộc mang tính bạo lực, cướp giật tạo nên sự phản cảm đáng lo ngại. Đa số điều này diễn ra tại các lễ hội của miền Bắc, mà miền Bắc chính là nôi văn hóa của Việt Nam, nơi hội tụ tín ngưỡng đa dạng, phức tạp hơn trong miền Nam.

        Chẳng hạn như: Lễ hội Đúc Bụt, người ta giành giật manh chiếu để cầu tài lộc và cầu sinh con trai. Lễ hội xin ấn đền Trần, người ta chen lấn bất chấp nhau để giành được ấn. Nhìn chung đâu là cách xin lộc tại các chùa, đình làng để đáp ứng phong tục tập quán và khát vọng của người Việt.

        Nổi bật hơn hết là cảnh rãi lộc của sư thầy ở chùa Hương khiến nhiều người lên án phê phán và dùng những từ chỉ trích rất nặng về ý thức văn hóa của người Việt. Nhìn vào hình ảnh đó không ai cho rằng đó là hành động đẹp cả. Nhưng ta có nghĩ lại rằng: Nếu trong hoàn cảnh như thế, bản thân có đủ ý thức để hành xử như một người văn minh hay không?

Không thể trách được quần chúng bởi họ nghĩ rất đơn giản: Đi xin lộc đầu năm để cầu an thôi, chứ không có ý xấu gì cả. Chỉ trách ban tổ chức của lễ hội không chuẩn bị kỹ lưỡng và kiểm soát chặt chẽ cũng như bố trí nhân sự phù hợp.

Và nếu làm tốt khâu tổ chức ở nhiều lễ hội, từ năm này sang năm khác thì ý thức chung sẽ được cải thiện đáng kể. Ngay cả những người kém ý thức cũng nhìn vào đó để tự điều chỉnh mình.

5 Ý nghĩa xin lộc đầu năm theo quan điểm Phật giáo

Đức Phật không tặng lộc cho hàng đệ tử và cũng không có khả năng ban phước giáng họa cho mọi người, kể cả không có bất kỳ vị thần thánh nào đủ khả năng như thế. Nhận lộc để tạo niềm tin trong cách sinh hoạt và đó là biểu tượng của sự may mắn, tốt đẹp.

Nhưng lộc không mang ý nghĩa quyết định đến đến tương lai thành bại của chúng ta. Nếu ai cho rằng, xin lộc đầu năm là đủ rồi không biết phấn đấu, vươn lên trong cuộc sống, thì đó là mê tín.

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm 6

Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm

Xem thêm: Gieo trồng thiện duyên

Vì thế để hiện thực hóa nguyện vọng vào những ngày đầu năm, không cách nào hơn chúng ta phải hành động bằng những việc làm thiện lành. Trong đó, việc nhường lộc cũng là cách hái lộc đầu xuân mang ý nghĩa trọn vẹn cho chính mình. Bởi phước đức không phải mong cầu mà có được, nếu mong cầu mà có được thì thế gian không ai còn khổ đau cả.

Tiền bạc, địa vị, hạnh phúc gia đình chính là phản ánh cho phước báu nhiều đời nhiều kiếp của chúng ta. Cho nên ước mơ là điều tốt đẹp, nhưng để biến ước mơ thành sự thật nó còn nằm trong hành động của chúng ta.

Hành động giành giật, cướp lộc chỉ làm tăng thêm tâm ích kỷ thì cái lộc đó chỉ là hình thức thôi. Vì thế nhận lộc ở nơi có tổ chức sẽ giúp ta có được một tâm hồn bình an, thong thả và thư thái để đón nhận điều tốt đẹp mà không bị tổn phước.

Nên đứng ở phương diện học Phật, hiểu được ý nghĩa việc xin lộc đầu năm, chúng ta thấy rằng việc làm thiện, nhường nhịn nhau cũng là cách để tạo lộc một cách có ý nghĩa nhất và mang giá trị trọn vẹn. Đừng quá quan trọng hình thức!  

Dựa vào bài giảng: Ý nghĩa việc xin lộc đầu năm  – Thầy Thích Phước Tiến 

Ban Biên Tập
Ban Biên Tập
Mình thích tìm hiểu về đạo Phật, rất thần tượng Đức Phật Bổn Sư Thích Ca. Có lòng tin vô đối đến sự mầu nhiệm thần chú Đại Bi của Quan Thế Âm Bồ Tát.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *