Nguồn gốc ông Thần Tài và đức hạnh bố thí 9
Nguồn gốc ông Thần Tài và đức hạnh bố thí
6 Tháng Ba, 2017
Lý sự viên dung 12
Lý sự viên dung
10 Tháng Ba, 2017

Vượt Qua Bể Khổ

Vượt Qua Bể Khổ 11

Vượt Qua Bể Khổ

Đức Phật dạy: Đời là bể khổ. Nhiều người cho đó là câu nói bi quan nhưng thực tế, bất kỳ một ai cũng phải đối diện với cảm giác khổ đau trong đời. Chấp nhận sự thật, chúng ta phăng tìm ra cách vượt qua bể khổ.

B ể khổ là gì?

Bể là biển. Bể khổ ý chỉ nỗi khổ bao la, to lớn, không có giới hạn như biển khơi mênh mông ngoài đại dương. Cái khổ ở đời được Đức Phật chỉ dạy theo tám hình thái:

    Sanh khổ

    Lão khổ

    Bệnh khổ

    Chết khổ

    Ái biệt ly khổ

    Cầu bất đắc khổ

    Oán thắng hội khổ

    Ngũ uẩn xí thạnh khổ

Vượt Qua Bể Khổ 7

Vượt Qua Bể Khổ

Trong 8 hình thái này, chắc chắn không một ai ngoại lệ mà thanh thản trong kiếp sống nhân sinh này. Sự thành bại, được mất, hơn thua, ganh ghét… cũng nằm trong hình thái khổ đó.

Cho nên, đạo Phật luôn có cái nhìn rốt ráo chứ không phải đưa ra những điều tiêu cực để hù dọa chúng ta. Vì chỉ khi thấy được sự thật, hiểu được nó, ta mới có tâm lý sợ hãi, ta mới muốn tìm cách gì đó để thoát khỏi khổ đau, thoát khỏi những cảm giác bất an như thế.

A i là người muốn thoát khổ?

Trong cuộc đời này, các bậc có tuệ giác luôn thấy được sự khổ đau bằng tầm nhìn xa và bằng tư duy quán chiếu nên đó là nhân tố mang tính quyết định đến mục đích tu hành của họ.

Còn cơ bản những người thông thường như chúng ta biết cái khổ do được phản ánh theo cảm giác hiện tại, khi mà chúng ta cảm thấy cái gì bất như ý, cái gì không an toàn, cái gì nhiều oan trái, thì cho là khổ nhưng qua rồi chúng ta hết khổ và tiếp tục chìm đắm trong những dục lạc tạm bợ của thế gian vì khổ vui của ta nằm theo cảm xúc, theo hoàn cảnh mà thôi.

Sự thật là nếu không có ánh sáng trí tuệ của Phật pháp thì rất khó để có lối đi cho con người chúng ta giải thoát. Người có trí tuệ sẽ thấy không có gì an toàn để ham muốn cuộc sống trong thế gian này cả.

Có 2 hạng người có mong muốn tìm con đường giải thoát:

     1. Người khổ đau

Khi chịu nhiều sự khổ đau dồn dập, họ tìm cách trốn chạy với thực tại. Họ có thể là những người bị bệnh nan y, đau đớn thân xác. Họ có thể là những người làm ăn thất bại, đời sống gia đình không hạnh phúc. Những người này, mục đích tìm con đường giải thoát không bền. Vì cái khổ đó chỉ là cảm giác, hoàn cảnh nhất thời mang đến. Khi khổ đã đi qua, sự khát khao tìm đường giải thoát không còn nữa.

Cho nên con người hay bị bấp bênh về cảm xúc là như thế, nó phụ thuộc vào hoàn cảnh và mọi thứ. Nếu có duyên lành họ sẽ giác ngộ thật sự. Còn để họ tự đối diện với nỗi đau thì họ sẽ chấp nhận và tìm cách vượt qua nó. Khi họ vượt qua rồi họ sẽ có cách sống bằng kinh nghiệm khác đi nhưng chưa chắc đã giác ngộ. Họ sống vững chãi hơn để đối đầu với những cái đó nên ý niệm giác ngộ mất đi nữa.

Vượt Qua Bể Khổ 3

Vượt Qua Bể Khổ

Đó là lý do mà nhiều người khi đau khổ lại muốn vào chùa đi tu. Đây chỉ là cách chạy trốn với hiện tại, khi họ bất lực đối diện với nó. Nhưng một thời gian khi mọi khổ đau đã đi qua, họ không còn tha thiết ở chùa nữa vì không thích nghi được với không gian yên tĩnh, tẻ nhạt này. Vì thế, những ai thật sự có lý tưởng tìm được giải thoát thật sự, họ sẽ dễ thích nghi với đời sống thanh tịnh tâm hồn ở chốn thiền môn. Một người đi tu phải mạnh mẽ lắm, bản lĩnh lắm mới không dễ bị cám dỗ bên ngoài cuốn xoay vào.

     2. Người giác ngộ

Đây là hạng người rất cao quý. Đức Phật là con người giác ngộ. Bởi đức Phật đi tu không vì khổ đau. Ngài đi tu không phải vì gia đình không yên ấm hay thiếu thốn hoặc già cả, bệnh tật. Ngài sống trên đỉnh cao của danh vọng, sức khỏe phi thường, hạnh phúc ngất trời, nhưng tại sao Ngài lại đi tu ? Bởi vì Ngài giác ngộ thật sự. Nên Ngài quyết đi tìm con đường giải thoát đến cùng Cho dù thịt nát xương tan quyết sẽ không đứng dậy nếu không tìm ra được con đường giải thoát”

Một người giác ngộ thật sự biết rằng cuộc đời vốn là bể khổ và không ai thoát khỏi. Đó là chân lý không đổi thay. Nhưng lòng Đại Bi của Đức Phật đã thôi thúc ngày quyết tìm một sự thật thứ hai trong vũ trụ : Vẫn còn tồn tại một con đường giải thoát, làm chủ sinh tử, thoát khỏi luân hồi. Mặc dù trước đó Phật chưa biết rằng sẽ tìm ra được hay không nên Ngài đã từng nghĩ sâu hơn : Đời này không tìm được thì đời sau phải tìm cho được !

K hổ – Dưới cái nhìn của đạo Phật

Nếu như người thế gian định nghĩa cái khổ là những gì bất như ý, những cái mang đến sự khổ đau, khó chịu thì với đạo Phật, cái khổ còn rộng lớn hơn, đó là cái khổ trong sinh tử luân hồi. Đã luân hồi thì còn khổ đau vì không hẳn người giàu là hạnh phúc, vì không hẳn người quyền lực là an vui. Và ít nhất chắc chắn không ai thoát khỏi những đau đớn khi bệnh tật tìm đến trước khi kết thúc cái chết.

Vượt Qua Bể Khổ 5

Vượt Qua Bể Khổ

Mỗi người đều có góc nhìn về sự khổ khác nhau. Người càng đứng trên cao sẽ nhìn xa hơn, nghĩa là những bậc giác ngộ họ luôn thấy cái khổ là bao la muôn trùng và ghê sợ. Bởi vậy người giác ngộ nghĩ nhiều, lo nhiều hơn người vô minh. Ngược lại, những người ít hiểu biết hoặc không quan tâm đến, họ chỉ thấy được cái khổ khi chúng diễn ra trước mắt.

Bạn biết không ? Thế giới này là sự lo âu và sợ hãi của tất cả nhân loại mà người lo lắng nhất chính là các nhà khoa học vì họ nhìn được tất cả những gì sẽ diễn ra cho trái đất vào tương lai.

Stephen Hawking – Ông Hoàng Vật lý học của người Anh mới khuyên nhân loại này nên tìm hành tinh khác nếu muốn con người tồn tại lâu dài. Có những lý do :

 Sự khai thác bừa bãi của con người đã hủy hoại môi trường, tàn phá thiên nhiên làm khi hậu tăng vọt như các vùng sa mạc không còn sinh vật nào sống được cả. Và khu vực đó ngày càng lớn dần lớn dần lên, những cồn đảo ngày xưa sống được giờ chìm rồi, những nơi ngày xưa trồng trọt được giờ ngập mặn rồi, đất sống đã thu hẹp dần.

 Những người ngoài hành tinh có lý do để xâm nhập vào hành tinh của chúng ta trong tương lai. Và người hành tinh thông minh hơn chúng ta gấp nhiều lần.

Cho nên trong kinh Pháp Hoa, Đức Phật nói “Tam giới vô an, du như hỏa trạch” nghĩa là 3 cõi bao gồm thế giới chúng ta không bền bỉ, không lâu dài và sống trong tam giới này như sống trong nhà lửa đầy rẫy sự nguy hiểm rình rập từ môi trường bên ngoài đến sự hoại diệt từ bên trong của các pháp theo quy luật tự nhiên.

Vượt Qua Bể Khổ 4

Vượt Qua Bể Khổ

Nên trong phẩm kinh Pháp Hoa đó, Đức Phật ví sự sống này chứa đầy nguy hiểm bằng hình ảnh ông trưởng giả đã thấy được sự nguy hiểm của ngôi nhà bốn bề là lửa, ông lo lắng tìm cách để đưa những đứa con ra bên ngoài. Điều đó cũng nói lên sự trăn trở của một bậc giác ngộ khi nhìn thấy sự khổ đau và đầy rẫy nguy hiểm đang bao quanh chúng sanh. Nên Ngài khuyến khích chúng ta đừng vui trong tam giới này nữa.

Đó là cái nhìn của bậc tuệ giác mà khi ấy thời Đức Phật không có biến đổi khí hậu nhưng Ngài đã tiên liệu được cho tương lai dài khiến giới khoa học phải khâm phục, chứ không phải chỉ thấy do hiện tượng xung quanh có tác động.

 Trong Mười điều phát tâm của đại sư Tĩnh Am có ghi : Vì muốn chấm dứt sanh tử mà phát tâm Bồ Đề.

 HT Trí Quảng dạy : Chấp nhận thân phận chúng sanh thì phải thừa nhận nghiệp cảm của chúng sanh, điều quan trọng hãy chuyển nghiệp để tự giải thoát, để tự cứu mình.

  • Người tu hành có đủ trí tuệ, nhờ Phật pháp để giác ngộ được vấn đề nghiệp lực lôi dẫn chúng ta luân hồi như thế nào. Và phải nhìn sâu vào quá trình sinh tử đó chúng ta mới sợ luân hồi và thấy mỗi khi kiếp đời chúng ta sinh ra là phải chấp nhận điều gì, hạnh phúc khổ đau cái gì nhiều, cái gì đáng sợ.
  • Người học Phật là người tập nhìn xa. Dựa vào lời dạy minh triết của Đức Phật là kính thiên văn, dựa vào lời dạy của Đức Phật là vệ tinh để chúng ta hiểu xa trông rộng. Dựa vào đó chúng ta có thể tiên liệu được một vài vấn đề, dựa vào đó để thấy được sinh tử khổ đau là cái đáng sợ.

 Trong kinh điển Phật nói : Nhìn hình ảnh con lạc đà chở nặng qua sa mạc, nắng cháy như thế rất khổ đau nhưng chưa chắc đã khổ bằng con người chúng ta. Chúng sống bị cột trói trong vô minh, trong sanh tử mà không có lối thoát, cái đó mới là cái đáng sợ.

N hân tố nào dẫn đến tái sinh luân hồi ?

Tham ái là nhân tố sanh tử luân hồi.

Tham ái có nhiều nghĩa : đó có thể là tình ái, là sự dính mắt vào bản thân, vào cái sở hữu. Tham ái lôi cuốn chúng ta không muốn thoát khỏi nó nên mãi bị nó gây khổ đau mà cam chịu.

** Chẳng hạn như một người vợ sống không hạnh phúc, họ không thể ly dị được vì biện bạch cho rằng vì con cái. Nhưng biết đầu ẩn sau đó là tham ái về tài sản quá lớn, khiến họ phụ thuộc nên chấp nhận sự khổ đau.

Trong cuộc sống, những cái không đáng đừng bận lòng.
 Muốn thế bản thân chúng ta phải có cách điều phục, chinh phục nó để làm chủ cảm xúc của mình. Còn bằng không đó là tham ái bản thân, là chấp thủ, đó là nhân tố để tái sinh.

Vượt Qua Bể Khổ

Vượt Qua Bể Khổ

Chúng ta còn phải quán chiếu hằng ngày diễn biến tâm trạng của chúng ta, những sở hữu bên ngoài của chúng ta. Nếu chúng ta vẫn còn ý niệm với tham ái đó thì vẫn còn tái sinh, do nghiệp cuả tâm quyết định nên. Cho nên khi tâm còn vướng mắt với tài sản, với tình ái, với bản thân thì phải tái sinh.

Trong kinh Đức Phật nói : Muốn chấm dứt tái sinh thì phải xa lìa tham ái. Tổ còn dạy : Ái bất trọng bất sanh Ta Bà, tâm bất nhất bất sanh Tịnh Độ.

Xem thêm: Chất vàng ròng của đạo Phật

M uốn vượt qua bể khổ phải có trí tuệ

     Trong kinh A Hàm có nói rằng: Nơi nào có trí tuệ, nơi đó có chấm dứt khổ đau. Vì nguyên nhân của khổ đau là do tham ái đã được trí tuệ đoạn trừ.

Cái nhìn của đạo Phật là phải có trí tuệ, có trí giác ngộ mới có thể giúp hóa giải tham ái mà tri thức không giải quyết tham ái. Một người có tri thức tham ái dãy đầy sẽ nghĩ cách bảo vệ tham ái một cách khôn ngoan nữa. Còn người có trí tuệ là xa lìa được dính mắc đó, sự bám chấp đó, những ràng buộc đó đó, bởi thấy được tính vô thường, giả tạm, giã uyển đó của mọi thứ.

Trí giác ngộ và trí hiểu biết thường tình khác xa nhau rất nhiều. Tri thức của thời gian chỉ gói gọn là sự hiểu biết hơn người ít hiểu biết thôi chứ không thể vượt ra được sự đam mê, dính mắc và ham muốn.

Vượt Qua Bể Khổ 1

Vượt Qua Bể Khổ

M uốn có trí tuệ, hãy khởi tâm từ bi

Muốn có từ bi tâm phải có nền tảng, thấu suốt được cái gì đó mới sinh ra từ . Tu tâm khó lắm ! Nói bằng từ ngữ rất dễ nhưng để ứng dụng lời nói đó phải có thái độ chân thành mới làm đựoc. Nên sự tu tập bằng thái độ chân thành, chân thật của con người rất quan trọng để quyết định con người đó có đạt đến được mục đích của sự giác ngộ, đến mục đích của sự từ tâm, đến mục đích của sự hi sinh hay không.

Vượt Qua Bể Khổ 6

Vượt Qua Bể Khổ

Thấy rõ được nguyên nhân vì sao con người khổ đau, luân hồi thì mới có động lực tu tập. Hòa Thượng Nhất Hạnh nói rằng:

Lướt trên sóng sanh tử

Thuyền từ vựot bến mê

Nụ cừoi vô úy nở

Phiền não tức bồ đề

Bao giờ chuyển hóa tất cả những phiền não thành bồ đề trí giác thì lúc đó chúng ta mới lướt trên sóng sanh tử, là vượt qua bể khổ. Bể khổ ở đây của nhà Phật dùng không phải là khổ đau đói rách áo ôm, đó là cái khổ nhất thời. Khổ mà Đức Phật muốn nói là tiếp tục trầm luân liên tục để chấp nhận sự đọa đày trong quy luật.

Thuyền từ vượt bến mê là tu tập để vựot qua bờ bên kia, từ bờ mê sang bến giác, vượt qua được sanh tử với điều kiện là chuyển tất cả các phiền não thành bồ đề là trí giác ngộ thì mới làm chủ được sanh tử. Cho nên muốn vượt qua bể khổ thì phải vượt qua sanh tử, vượt qua các hình thái khổ đau như một chân lý trong cuộc đời thì từ chân lý tương đối này mới vượt lên trên sự chân lý tuyệt đối. Người tu tập phải thẩm thấu thâm sâu nguồn tâm nên tu tập tâm quan trọng hơn tu tập thân.

HT Trí Quảng dạy: Tâm có an lạc thì tâm mới an lạc

Người tu Tịnh Độ cũng vậy, muốn vãng sanh thì phải kiềm chế và kiểm soát nhân tố tái sinh, gieo trồng phước lành để hạt giống tái sanh được kiểm soát bởi phúc đức, nguyện lực. Bằng không, tu tập mà còn mê tín, cầu xin vái van để khoán cho Đức Phật giải quyết sanh tử cho mình thì không bao giờ đựơc

Vượt qua bể khổ chính là vượt qua ranh giới của sự phiền não và giác ngộ, giữa nghiệp chướng trần lao và phúc đức. Ranh giới này rất mỏng manh nên muốn làm chủ cảm xúc hãy làm chủ từ tâm, quán chiếu từ tâm để giải tỏa tất cả sự ràng buộc ưu phiền và những thứ khác tham sân si, để từng bước làm chủ đựơc bản thân rồi dần dần lớn lên làm chủ được sanh tử.

Dựa vào bài giảng: Vượt Qua Bể Khổ – Thầy Thích Phước Tiến

Ban Biên Tập
Ban Biên Tập
Mình thích tìm hiểu về đạo Phật, rất thần tượng Đức Phật Bổn Sư Thích Ca. Có lòng tin vô đối đến sự mầu nhiệm thần chú Đại Bi của Quan Thế Âm Bồ Tát.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *