Thực tập quán niệm hơi thở thế nào cho đúng
Thực tập quán niệm hơi thở thế nào cho đúng?
7 Tháng Hai, 2016
5 điều hạnh phúc nhất mà đạo Phật sẽ mang lại cho bạn
5 điều hạnh phúc nhất mà đạo Phật sẽ mang lại cho bạn
13 Tháng Hai, 2016

Tết Nguyên Đán với người Phật tử

Tết Nguyên Đán với người Phật tử

Với người Việt Nam nói riêng và người Á Đông nói chung, Tết Nguyên đán mang một ý nghĩa tâm linh vô cùng to lớn. Ngày Tết, nhà nhà nô nức trang hoàng, thành tâm làm mâm cơm cúng kiếng mong đón được một năm mới may mắn, nhiều tài lộc. Tết Nguyên đán có vai trò thế nào đối với người Phật tử?

1 Tết Nguyên đán không phải Tết theo Phật lịch

Đạo Phật không sử dụng một niên lịch hay một hệ thống tính thời gian riêng biệt nhưng cách tính thời gian trong cộng đồng Phật giáo có khuynh hướng theo Âm lịch hơn là Dương lịch. Tuy nhiên, theo Phật lịch thì tháng Giêng không phải tháng khởi đầu cho một năm và các tục lệ truyền thống như đi chùa hái lộc, lễ Phật đầu năm hầu như không có ý nghĩa liên quan đến giáo lý nhà Phật.

2 Tết Nguyên đán chịu ảnh hưởng của nền văn hóa cổ Trung Quốc

Về mặt chữ nghĩa, Tết Nguyên Đán bắt nguồn từ Trung Quốc. Trong tiếng Hán, chữ “Nguyên” có nghĩa là sự khởi đầu, “Đán” là buổi sáng sớm, tức là buổi sáng khởi đầu của năm mới. Còn chữ “Tết” là do được đọc chệch đi theo âm chữ Hán “tiết”, vì theo lịch Trung Quốc xưa thì chia một năm thành 24 tiết, và Nguyên Đán là tiết đầu tiên trong năm. Về sau trong quá trình phát triển của ngôn ngữ, từ “tiết” được Việt hóa thành “Tết”, và được gọi là Tết Nguyên Đán như bây giờ.

Tết Nguyên Đán với người Phật tử 1

Tết Nguyên Đán với người Phật tử

Tuy nhiên, do cách tính của âm lịch Việt Nam có khác với Trung Quốc cho nên Tết Nguyên Đán của người Việt Nam không hoàn toàn trùng với Tết của người Trung Quốc. Như vậy, Tết Nguyên đán của người Việt Nam có chịu ảnh hưởng từ văn hóa cổ truyền của Trung Quốc nhưng không còn giống y chang với phong tục của Trung Quốc mà có những thay đổi phù hợp. Tương tự, có nhiều dịp lễ, hội mà Việt Nam tổ chức cùng với Trung Quốc nhưng ý nghĩa lại khác nhau, chẳng hạn: ngày mồng 5 tháng 5, ngày mồng 3 tháng 3, ngày Rằm tháng Giêng,…

3 Ý nghĩa tốt đẹp của Tết Nguyên đán

Tết Nguyên đán có ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc, mang đậm nét văn hóa dân tộc sâu sắc và độc đáo, phản ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên theo chu kỳ vận hành của vũ trụ.

Tết Nguyên đán tượng trưng cho sự giao hòa giữa Trời và Đất, giữa con người với vũ trụ. Đây cũng là dịp để con người bày tỏ lòng biết ơn của mình đối với đất, trời, mưa, nắng, thiên nhiên,…

Tết Nguyên đán là dịp mọi người trong gia đình đoàn tụ, tụ họp với nhau. Hàng năm mỗi khi Tết đến Xuân về, dù làm bất cứ nghề gì, ở bất cứ nơi đâu thì chúng ta đều mong được trở về sum họp dưới mái ấm gia đình trong 3 ngày Tết.

“Về quê ăn Tết” không phải là một khái niệm “di chuyển đến một tỉnh khác để nghỉ Tết” mà là một sự tìm về nơi chôn rau cắt rốn, đoàn tụ với đại gia đình. Chúng ta không chỉ gặp gỡ nhau mà còn cùng thắp nhang mời hương linh ông bà tổ tiên cùng về đón Xuân với con cháu.

Tết Nguyên đán thể hiện sự mong chờ của con người vào những điều mới mẻ và tốt đẹp trong năm tiếp theo. Do vậy, nhà nào cũng chú trọng việc dọn dẹp, quét vôi, sơn sửa trang trí, người lớn cũng như trẻ em đều tắm rửa và mặc những bộ quần áo mới. Nợ nần đều được thanh toán trước khi bước qua năm mới. Những buồn phiền, cãi vã được gác lại, bỏ qua một bên, mọi người cười hòa với nhau, nói năng từ tốn, lịch sự để mong suốt năm sắp tới mối quan hệ được tốt đẹp.

Tết Nguyên Đán với người Phật tử 3

Tết Nguyên Đán với người Phật tử

Chính do những ý nghĩa tốt đẹp này nên việc đón Tết Nguyên đán rất gần với quan điểm từ bi hỷ xả, an vui, cầu những điều tốt đẹp của Phật giáo. Chính vì vậy mà dần dần, Tết nguyên đán đã trở thành dịp Lễ mang tính tâm linh của những người Phật tử.

1 Những điều người Phật tử cần lưu ý khi đón Tết vui Xuân

Trong thời kỳ toàn cầu hoá như hiện nay cách ăn Tết của người Việt Nam phần nào đã thay đổi, một số tập tục trong ngày Tết xưa không còn phù hợp với xã hội hiện đại đã dần bị loại bỏ. Là người Phật tử, chúng ta cần lưu ý một số điều khi đón Tết vui Xuân.

Không nên vì Lễ Tết mà tiệc tùng linh đình, gây nghiệp sát:

Những Phật tử đã thường được nghe giảng rằng trong những buổi lễ Tết, ngày chạp, ngày giỗ, không nên bày tiệc mặn linh đình bởi sẽ gây nghiệp sát rất lớn không chỉ cho người sống mà cho cả những người đã khuất. Trong những ngày Tết đến Xuân về, khi làm mâm cơm cúng ông bà, tổ tiên, chúng ta chỉ nên làm đơn giản để thể hiện tấm lòng của mình.

Không nên tiệc tùng linh đình, vừa gây nghiệp sát, lại khiến những người vợ, người mẹ, người chị trong gia đình bận rộn, lo nấu nướng dọn dẹp suốt cả dịp Tết, không còn được hưởng không khí lễ hội.
Tết Nguyên Đán với người Phật tử 4

Tết Nguyên Đán với người Phật tử

Không chạy theo chưng diện tốn kém:

Với mong cầu những sự may mắn, mới mẻ đến với bản thân và gia đình trong năm mới, chúng ta thường “diện” những bộ đồ mới trong những ngày Tết. Nhưng cũng đừng vì quan điểm này mà trở thành chưng diện quá đà, phù phiếm, gây tốn kém mà làm mất đi ý nghĩa tốt đẹp của ngày Tết. Chỉ cần giữ cho áo quần sạch sẽ, lịch sự, trang nghiêm để thể hiện sự tôn trọng bản thân mình cũng như tôn trọng người khác là được.

Không vui chơi quá đà:

Ngày nay, cuộc sống được cải thiện nhiều so với trước đây, khi cái ăn, cái mặc không còn là vấn đề quan trọng trong ngày Tết thì người ta hướng đến tinh thần nhiều hơn. Ta không còn gọi là “ăn Tết” mà đã trở thành “chơi Tết”, “vui Xuân”. Thế nhưng không nên lấy lý do “hướng đến tinh thần” để mà vui chơi quá đà, nhất là những trò chơi đỏ đen, ganh đua quá mức. Những hoạt động vui chơi chỉ nhằm mang lại không khí vui tươi, trẻ trung cho ngày Tết chứ không nên xa rời những ý nghĩa tốt đẹp của Tết.

Cùng với sự phát triển của xã hội, sự hội nhập với các nước phương Tây, cái Tết đã khác xưa rất nhiều. Nhưng trong ngày Tết vẫn còn nhiều phong tục tốt đẹp và đậm tính nhân văn mà chúng ta cần giữ gìn và phát huy để Tết Nguyên Đán mãi là nét văn hoá đặc sắc của dân tộc Việt Nam.
Nguồn Blog Phật Giáo
Tác Giả: Giác Hương Hạnh
Giác Hương Hạnh
Giác Hương Hạnh
'Our own life has to be our message.' - Thich Nhat Hanh. Được viết, được bạn đọc đón đọc bài của mình, cảm giác thật vui sướng.

3 Comments

  1. Thanh nói:

    Đối với chữ Hán thì là tiết còn chữ Pháp Tête là cái đầu là đầu năm. Tôi nghĩ thôi

  2. Duy nói:

    Cám ơn tác giả và chúc blog phát triển thêm nhiều trong năm mới

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *