Đạo đức, Thiền định, Trí tuệ - Nền tảng an lạc giải thoát của Phật giáo
Đạo đức, Thiền định, Trí tuệ – Nền tảng an lạc giải thoát của Phật giáo
21 Tháng Một, 2016
Sự khác nhau giữa khiêm tốn và tự ti
Sự khác nhau giữa khiêm tốn và tự ti
23 Tháng Một, 2016

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

N gay từ khi sinh ra, con người đã sống trong một xã hội có nhiều sự tương tác, kết nối. Sự đa dạng và phức tạp của một môi trường nhiều “cái tôi” này không thể tránh khỏi việc nảy sinh những dấu hiệu tính cách tiêu cực. Một trong số đó là tật ganh ghét, đố kỵ với người khác – những người thành công, hạnh phúc hơn mình.

Ganh tỵ là một trong những tùy phiền não mà con người dễ vướng phải, xuất phát từ sự cố chấp của bản thân, tự so sánh bản thân mình với người khác, thấy không bằng họ mà từ đó sinh ra lòng đố kị, phẫn nộ, oán hận. Bởi bản ngã con người thường luôn chỉ nghĩ đến bản thân, coi thường người đối diện khi họ không bằng mình, và nảy sinh cái tâm đố kỵ khi họ hơn mình. Những ngày tháng sống trên đời, vì thế cứ quanh quẩn trong vòng tròn không lối thoát phủ kín cái Tâm độc, từng ngày hủy hoại những khoảnh khắc lẽ ra là hạnh phúc, là trọn vẹn.

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác 1

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

 Theo Đức Phật, nảy sinh Tâm này trong lòng không những làm khổ mình, mà còn là nguồn cơn thúc đẩy con người hãm hại người khác để thỏa mãn lòng hư vinh, gây ra tổn thương cho đồng loại, là một trong những căn nguyên đưa xã hội đến vực thẳm của sự hủy diệt.

Nguồn gốc của thói quen ganh tỵ

Tính vị kỷ là nguồn gốc của lòng ganh ghét. Khi chưa được giác ngộ đạo Phật, hầu như gần hết con người trên thế gian này đều mắc chứng bệnh ganh ghét, đố kỵ ngoại trừ các vị đại Bồ tát.

Hạt giống vị kỷ khi tích hợp trong mảnh vườn tham lam, hiển nhiên sẽ cho thu hoạch những trái đắng. Con người mỗi ngày hít thở không khí ô nhiễm của khu vườn mang tên ganh ghét, ăn vào những mầm mống tiêu cực mang tên đố kỵ, cái Tâm từ đó biến chuyển, chất chứa những mảng màu tăm tối, từng ngày hủy diệt những hạt giống tươi sáng, tích cực.
Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác 2

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

Khi gặp một người hơn mình trên nhiều phương diện như sắc đẹp, tiền tài, hạnh phúc hay cả năng lực, như một lẽ hiển nhiên hạt giống gạnh ty trỗi dậy. Điều này biểu hiện qua nhiều cấp độ, thấp nhất là khẩu nghiệp, nói điều sai quấy, đặt chuyện về người khác. Nặng hơn nữa là biến thành oán khí, sân hận, dẫn đến những hành động gây tổn hại tới người khác, đánh mất chính mình.

Dẹp bỏ sự ganh tỵ để thực sự hạnh phúc

Cần phải nhấn mạnh rằng, ganh tỵ là vấn đề cá nhân của mỗi người. Do đó, “người tháo chuông” không ai khác chính là “người buộc chuông”. Trong trường hợp này, chỉ có bạn mới giúp được bạn, mới khiến bản thân hạnh phúc hơn, an yên hơn, thanh tịnh hơn và thấy đời đẹp hơn.

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác 3

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

Phật dạy: “Khổ tâm lớn nhất của đời người là sự ganh ghét, đố kỵ. Người có tâm ganh ghét, tật đố kỵ sẽ khổ sở dai dẳng trong lòng”.

Học cách hài lòng với những gì mình có

Con người vốn dĩ không bao giờ biết tự hài lòng với những gì mình có, luôn có tư tưởng “đứng núi này trông núi nọ”, chẳng thể cảm nhận được hết hạnh phúc mình đang hưởng thụ, dễ dàng để những điều đáng quý, đáng trân trọng bị vùi lấp dưới lớp màn mang tên ganh tỵ.

Cũng vì sự xan tham ích kỷ, nên con người không muốn ai bằng mình, không muốn ai hạnh phúc hơn mình. Cứ thế, người ta trượt dài trong những ngày tháng mỏi mệt, đau khổ, tâm luôn biến động, căng thẳng, tự oán trách, dày vò bản thân, đi kèm với đó là nói xấu, đặt điều, nguyền rủa người khác.

Ở một mức độ cao hơn, là lén lút hãm hại người khác – người có thể trước đó là bạn bè, là đồng nghiệp, dưới sự tác động của ganh tỵ đã biến thành kẻ thù, đối thủ, để rồi hả hê, hạnh phúc khi họ rơi vào thất bại, mất mát. Lúc này vô tình, con người đã đặt một chân sang thế giới của ác quỷ, dạ thú, đánh mất đi bản ngã vốn lương thiện của mình.
Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác 4

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

Trong cuộc đời vô thường này, hạnh phúc đôi khi có giá trị ít hay nhiều là do bản thân tự cảm nhận. Bạn phải hiểu rằng, không phải ngẫu nhiên mà mình lại là con của bố mẹ mình, mình lại tên này, lại được sống ở đây, được yêu thương và cho đi yêu thương. Tất cả, đều là duyên phận, đều có căn cơ. Trong một khoảnh khắc bất chợt nào đó, bạn nhìn thấy người này xinh hơn bạn, người kia giỏi hơn bạn thì hãy luôn tin rằng, đó là vì ở kiếp trước người ta ít gây ra tội ác, ít sân hận, sống trọn vẹn, hạnh phúc, nên kiếp này họ xứng đáng có được mọi thứ thật tuyệt vời.

Kiếp này, phước của bạn chỉ như vậy thôi, bạn phải học cách tự hài lòng với những gì mình đang có, và tin rằng những điều bạn đang trải qua không phải ngẫu nhiên, chúng có duyên phận, số kiếp. Và ở ngoài kia, còn rất rất nhiều những mảnh đời bất hạnh, kém may mắn đang ước mơ, khát khao điều bạn đang có – những điều giản dị thôi, như có một gia đình, có đầy đủ bố mẹ, được ăn cơm, được đến trường mỗi ngày…

Hài lòng với những gì mình đang có, không chỉ giúp bạn giảm bớt ganh tỵ, đố kỵ mà còn mang đến cho bạn cái nhìn tổng quan hơn về cuộc đời, về kiếp người, để từ đó sống tốt hơn, cái tâm trong sáng hơn, nuôi dưỡng nhiều hơn những hạt giống tích cực, để mỗi giây phút trong cuộc đời luôn tuyệt vời và đầy ý nghĩa.

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác 5

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

Hài lòng với bản thân, cũng là cách bạn tập quán chiếu giúp bạn nhẹ lòng đi bội phần. Hơn hết, bạn sẽ hiểu rằng, nếu ganh ghét, đố kỵ vô hình chung làm giảm phước, tăng họa, cách tốt nhất là suy nghĩ tích cực hơn, nỗ lực nhiều hơn, sống trọn vẹn hơn.

Từ bi và hỷ xả

Ðức Phật khuyên dạy rằng con người nên có tâm hỷ xả và từ bi khi thấy người khác hạnh phúc, và đó là đức tính tốt để diệt trừ lòng ganh ghét. Đây cũng là cách gieo nhân duyên lành, để sau này được an lạc, hạnh phúc.

Đức Phật dạy: “Ví như lửa của một cây đuốc, vài trăm ngàn người đều dùng đuốc đến chia nhau mà lấy để nấu ăn hay thắp sáng, nhiều người có được lửa mà cây đuốc ban đầu vẫn như cũ”. Tâm tùy hỷ xả có phước báo ngang bằng sự bố thí. Người bố thí xả bỏ tâm tham, còn người tùy hỷ xả tâm tật đố nên phước bằng nhau.

Nếu những suy nghĩ, hành động trong thời điểm này, quyết định tính chất cuộc đời trong tương tai, số phận trong kiếp luân hồi, thì con người chính là người viết nên số kiếp của chính mình. Điều này, phụ thuộc rất nhiều về cách hành xử trước những khoảnh khắc, tình huống trong đời.

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác 6

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

Đứng trước một người hơn mình về mọi mặt, thay vì ganh ghét đố kỵ để rồi sinh ra tâm bệnh, sao chúng ta không vui mừng cho họ, không chúc tụng họ? Bởi cuộc đời là lẽ sống để chúng ta cùng yêu thương đùm bọc giúp đỡ lẫn nhau mà còn không hết, huống hồ là tạo ra oan gia trái chủ. Ganh ghét, đố kỵ mà làm chi, cùng là đồng loại, cùng sống trong bầu không khí phủ đầy ánh sáng của đức Phật, sao không yêu thương, từ bi, hỷ xả cho nhau.

Khi duy trì cái Tâm này, chúng ta không những tự cứu giúp bản thân thoát khỏi những đau khổ, tránh xa những hiềm khích với đồng loại, mà còn kiểm soát chính mình không rơi vào vòng xoáy của sân hận, hành động ác ý, hiểm độc.

Vượt qua lòng ganh tỵ

Ganh tỵ cũng là cách nhanh nhất phá hoại bồ đề tâm, những thiện nghiệp công đức đã gây dựng đều bị mất, trong khi đó tâm tình lúc nào cũng bồn chồn, không thoải mái, không yên ổn, nguy hại tới sức khỏe.

Ở góc độ sinh học, ganh tỵ khiến tư tưởng bất ổn, mệt mỏi, thần kinh luôn căng thẳng, bồn chồn, dẫn đến việc tâm trí không thoải mái, điều này cực kì nguy hiểm với những người mắc bệnh liên quan đến tim mạch, khi có thể dẫn đến tai biến. Ở góc độ khác, ganh tỵ khiến tâm hồn nảy sinh những sân hận, trong lòng nuôi dưỡng những u ẩn, oán hận. Nguy hiểm hơn nữa, những oán hận này khi được thời gian tác động, dẫn đến tâm niệm thù hận, những dự định ác hiểm, nhằm hủy diệt đối thủ.

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác 7

Làm sao để dẹp bỏ thói quen ganh tỵ với người khác

Để tâm luôn bình yên, thanh tịnh, hãy một lòng hướng Phật, vượt qua mọi ganh tỵ, đố kỵ, quý trọng bản thân mình, khai thác sức mạnh, tiềm năng của chính mình. Bởi Phật đã dạy, mỗi người ai cũng có sẵn trong lòng những hạt giống sức mạnh, năng lực, theo thời gian rèn giũa, nỗ lực ắt hẳn sẽ thành công. Hơn hết, là hãy tin vào luật nhân – quả trong đời. Đừng đánh mất chính bản thân bởi những sân hận thông thường, phải biết vượt qua những thói xấu thường tình, một lòng hướng đến Phật, nuôi dưỡng những hạt giống tích cực, một cái Tâm trong sáng, công đức từ bi hỷ xả.

Đồng thời, chúng ta cũng nên kiên nhẫn, tha thứ với những người có cái tâm ganh tỵ, đố kỵ. Tha thứ và giúp họ hướng thiện, sẽ giúp bạn tích thêm công đức, chuỗi ngày sống giữa đời trở nên ý nghĩa, và thanh tịnh hơn, tiến dần đến thế giới của niết bàn, chứa chan an yên.

Khi thấy tâm đố kỵ nảy sinh trong lòng, hãy nhìn vào trong gương, hẳn ta sẽ thấy ta giống một con ác quỷ xấu xí, hãy tập trung suy ngẫm, tu tập và thay đổi, ta sẽ vượt qua được sân hận, thoát được cái tâm đố kỵ, tâm hồn thanh thản hơn, an lạc hơn. Cuộc sống ở cõi giả tạm này vì thế mà sẽ trở nên ý nghĩa hơn, hạnh phúc hơn.
Nguồn Blog Phật Giáo
Tác Giả: Tiểu Phương
Tiểu Phương
Tiểu Phương
Tiểu Phương tốt nghiệp trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn tại thành Phố Hồ Chí Minh. Là cộng tác viên của Blog Phật Giáo. Rất thích đạo Phật và viết lách.

2 Comments

  1. Hay quá ad. Ad viết thêm nhiều bài hay chia sẻ cho mọi người nữa nhé!!!

  2. VẠN SỰ TÙY DUYÊN nói:

    NGƯỜI CÓ CÁI TÂM ĐỐ KỴ CHẢ LÀM HẠI ĐƯỢC AI MÀ VÔ HÌNH CHUNG LẠI LÀM HẠI CHÍNH MÌNH BỞI GHANH GHÉT ĐỐ KỴ GÂY ẤM ỨC KHÓ CHỊU TÂM KHÔNG TỊNH MÀ SINH SẦU KHỔ KHI CÓ AI ĐÓ HƠN MÌNH.. !

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *