Cách dạy con của một gia đình ly hôn
Cách dạy con của một gia đình ly hôn
23 Tháng Mười Hai, 2015
Thoát khỏi sự nghèo túng hãy học 5 điều đức Phật dạy
Thoát khỏi sự nghèo túng hãy học 5 điều đức Phật dạy
24 Tháng Mười Hai, 2015

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

V ừa qua, dư luận báo chí không khỏi xôn xao về một người đàn bà tên Phạm Thị Phú ở Thái Nguyên, sống bằng nghề buôn cá và nước mắm tự xưng là “Bồ tát giáng thế” có khả năng “giẫm đạp” chữa được căn bệnh ung thư với “đại bản doanh” là cơ sở Ban Mai chuyên tẩm quất, xoa bóp. Sau đó vài tuần, một vụ việc tương tự lại làm dư luận “chấn động”. Đó là câu chuyện (Báo điện tử Vietnamnet, ngày 14/10/2015) về một người phụ nữ tự xưng là “thánh mẫu”, con của hoàng đế có khả năng làm phép, ban phát “nước thánh” chữa bách bệnh dưới danh nghĩa từ thiện chứ không phải “làm tiền” mà thực chất thứ thuốc thánh đó chỉ là nước chè pha gừng. Điều đáng nói là những hành động bịp bợm và dối trá này lại được ngụy trang bằng các hình thức tốt đẹp với thủ đoạn tinh vi khác nhau nên đánh trúng vào tâm lý nhẹ dạ, cả tin và suy nghĩ “có bệnh thì vái tứ phương” của phần đông người dân.

Trước đó, còn xuất hiện rất nhiều thánh cô, thầy phong thủy, thầy siêu pháp thuật… đã lợi dụng lòng tin của người dân để trục lợi. Đến khi chính quyền vào cuộc thì có thể nói là “sự đã rồi”. Vậy một câu hỏi đặt ra là làm thế nào để tình trạng này không có điều kiện tái diễn và lỗ hổng nào từ phía người dân tạo sơ hở để kẻ xấu có thể tung hoành. Câu trả lời đó chính là “niềm tin mê lầm” mà Phật giáo gọi là tà kiến và mê tín.

Tà kiến

Là những kiến thức sai lầm, sự hiểu biết vô căn cứ, khiến con người lạc vào tà đạo.

Mê tín

Là sự tin tưởng mù quáng, khờ khạo, khiến con người mất đi lý trí, khả năng phán đoán mọi thứ.

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo 1

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

Tà kiến và mê tín có biểu hiện “muôn hình vạn trạng”, như: bói toán, xem tay xem tướng, xét đoán vận mạng, chỉ đường tương lai, xin xăm, coi ngày tốt xấu, lên đồng lên cốt, cúng sao giải hạn, giải trừ tai nạn, xin bùa hộ mạng, xin phép làm ăn, đốt tiền vàng bạc, hình nhân thế mạng, yếm người chết trùng… Việc làm này có thể làm hại trọn cuộc đời con người, làm tan nát hạnh phúc một gia đình hoặc có thể làm xáo trộn đời sống yên bình của nhân dân cả một đất nước.

Giác ngộ điều đó, Trong Kinh A Hàm, Ðức Phật đã dạy: “Không nên tin ngay tất cả những gì người xưa nói, tất cả những gì người có thế lực đạo cũng như đời nói, tất cả những gì người bề trên nói, tất cả những gì có nhiều người tin theo, có ghi trong sách vở. Chỉ nên tin những gì có thể kiểm nghiệm được, đúng với chân lý, đúng với lẽ thực, thông qua trí tuệ sáng suốt, thấy có ích lợi cho bản thân và cho mọi người”.

Theo triết lý nhà Phật, đối lập với “tà kiến” là “chánh kiến”, một trong 8 chi của Bát chánh đạo hay còn gọi Bát thánh đạo: con đường độc lộ đem đến an vui, giác ngộ, giải thoát cho chúng sanh bằng tám phương tiện vi diệu sau đây:

1 Chánh kiến

2 Chánh tư duy

3 Chánh ngữ

4 Chánh nghiệp

5 Chánh mạng

6 Chánh tinh tấn

7 Chánh niệm

8 Chánh định

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo 2

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

Chánh kiến

Là kiến thức chân chánh, hay sự hiểu biết sáng suốt, đúng lẽ thực, đúng chân lý. Chánh kiến đi đôi với chánh tín.

Chánh tín:

Là niềm tin chân chánh, niềm tin có căn cứ, thông qua trí tuệ sáng suốt của con người.

Người Phật tử được Chánh kiến soi sáng sẽ đạt đến sự giác ngộ tuyệt đối. Những bậc Hiền, Thánh đã nương theo tám phương tiện này để đi đến Niết bàn, Phật quả.

Chánh kiến là chi đầu tiên thuộc Bát chánh đạo, có vai trò quan trọng nhất và chi phối toàn bộ 7 chi còn lại trong suốt lộ trình con đường giải thoát của chúng ta. Nếu ví von Bát chánh đạo là cơ thể con người thì Chánh kiến chính là bộ não điều khiển toàn bộ hoạt động của cơ thể người; nếu não bị tổn thương hoặc chết thì con người không thể duy trì hoạt động sống bình thường và có thể chấm dứt sự sống.

Tương tự như vậy, Chánh kiến là cái gốc, chỗ tựa không thể thiếu trong tâm linh của người học Phật. Trong Kinh Tương Ưng, Đức Phật có dạy: “Này chư Tỳ-khưu! Tri kiến được đặt đúng hướng, con đường tu tập đặt đúng hướng, đâm thủng vô minh, làm sanh khởi chứng đạt Niết- bàn”.

Vậy người Phật tử căn cứ vào cái gì, tin vào đâu để có được Chánh kiến và Chánh tín? Sau đây là 4 Chánh kiến quan trọng theo quan điểm Phật giáo giúp người Phật tử có được niềm tin chân chính, tránh được mê lầm, đạt tuệ giác và giải thoát:

1 Lý nhân quả:

Nói một cách dễ hiểu là chúng ta gieo nhân nào sẽ gặt được quả đó, làm việc ác sẽ phải chịu kết quả xấu, làm việc thiện sẽ có kết quả tốt lành. Cũng giống như gieo hạt chanh ta thu được quả chanh, trồng lúa ta thu được hạt gạo… Lý nhân quả ứng dụng trong ba thời: quá khứ, hiện tại và vị lai. Nghĩa là: Có những nghiệp nhân tạo tác trong quá khứ, chúng ta nhận nghiệp quả trong hiện tại. Có những nghiệp nhân tạo tác trong hiện tại, chúng ta sẽ nhận nghiệp quả trong vị lai. Cũng như có những hạt giống trồng được quả sớm, có những hạt giống trồng được quả sau một thời gian nào đó, ngắn hay dài.

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo 3

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

Thực tế, có những kẻ đang làm các việc xấu, ác nhưng lại được sung sướng, bình yên. Bởi vì họ đang hưởng nghiệp quả tốt là phước báo từ nhiều kiếp trước. Ðến khi hưởng hết phước báo đó, thì họ sẽ bắt đầu gặt “quả báo” từ những việc xấu ác, những việc bất thiện, do chính họ đang gây ra.

Trong Kinh A Hàm, Ðức Phật có dạy: “Con người khi đang hưởng phước báu, cũng như mũi tên bắn lên không trung. Mũi tên bay lên rất nhanh, rất mạnh, cũng như con người gặp mọi sự may mắn, tốt đẹp, như ý. Ðến khi phước báu hết, con người bắt đầu đền trả nghiệp báo, cũng như mũi tên hết trớn thì rơi xuống đất vậy”.

Chúng ta cũng đừng ngạc nhiên khi đã  làm không biết bao nhiêu việc lành, việc thiện nhưng vẫn khổ sở, nghèo túng. Bởi vì những nghiệp nhân, thiện, lành, chúng ta đã làm hay đang làm hiện đời chưa tới lúc có kết quả. Trái lại, chúng ta đang thọ lãnh nghiệp báo xấu, là hậu quả từ những nghiệp nhân chẳng lành, do chính chúng ta đã tạo tác trong quá khứ trước kia. Hiểu được chân lý đó, chúng ta mới có thể vẫn tinh tấn, tiếp tục làm việc thiện, việc tốt, không mệt mỏi, tiêu diệt tâm lý bi quan, tiêu cực và tạo thêm phước báu trên con đường tu tập.

Từ đó suy rộng ra, Phật tử chúng ta có làm bất cứ điều gì, thì phải can đảm chịu, can đảm nhận: “Dám làm thì dám chịu”. Chẳng hạn như khi có chuyện bất hòa, tranh chấp trong gia đình, chúng ta phải cố gắng tìm hiểu nguyên nhân nào gây ra, rồi chúng ta tích cực sửa đổi, tích cực chuyển hóa tâm hồn mình. Như vậy, mới có khả năng xây dựng một mái ấm gia đình an lạc và hạnh phúc.

Cũng tương tự, muốn trị dứt bệnh tật của thân thể, chúng ta phải đi khám bác sĩ, phải uống thuốc, phải ăn uống điều độ, phải giữ vệ sinh cá nhân, phải tập thể dục chứ không phải chỉ biết cầu xin thượng đế, van vái Trời Phật, tìm uống nước sông nước suối, cho là nước tiên nước thánh, mà hết bệnh được.
Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo 4

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

2 Lý vô thường

Mọi sự vật trong thế giới này đều trải qua bốn giai đoạn: “sinh, trụ, dị, diệt”.

Nghĩa là tất cả mọi pháp, mọi sự vật trên cõi đời, đều giả tạo, như bóng nước mong manh, không có gì tồn tại vĩnh viễn cả. Hiểu được lý vô thường một cách tường tận và sâu sắc, chúng ta sẽ không phiền não và khổ đau. Ví như khi ta gặp vận xui rủi hoặc có một vật quí bị mất mát hoặc khi ta bị thất bại trong công việc cũng không lấy điều đó làm đau khổ. Một người nhận rõ được chân lý này nếu mắc căn bệnh nan y sẽ biết rằng bệnh tật cũng không ngoài luật vô thường; nếu kiên trì chữa trị một cách khoa học và thường xuyên thể dục thể thao rèn luyện sức khỏe bên cạnh một tinh thần lạc quan thì bệnh tật cho dù nan y cũng sẽ thuyên giảm, bản thân ta có thêm thời gian sống vui vẻ bên cạnh gia đình và con cái chứ không phải phí thời gian đi cúng khấn khắp nơi, tin theo tà giáo rồi rước vạ vào thân, tiền mất tật mang.

3 Lý trùng trùng duyên khởi

Dân gian có câu: “Phước bất trùng lai, họa vô đơn chí” nghĩa là điều phước, việc may, thường không đến hai lần, trái lại, tai họa thì tới liên miên, hết chuyện này đến chuyện khác xảy ra dồn dập. Đó chính là lý trùng trùng duyên khởi của nhà Phật. Trên cuộc đời này, mọi sự vật không bao giờ an ổn như ý chúng ta mong muốn. Việc này vừa xong thì việc khác xảy đến. Chuyện này chưa dứt thì chuyện khác đã tới, liên tục và không bao giờ ngừng. Nhận thức được như vậy, thì sẽ chúng ta sẽ không ngạc nhiên, không đau khổ khi phải đối đầu với những cảnh ngộ phiền não, liên tiếp xảy ra trên cuộc đời.

Người Phật tử chân chính hiểu rõ nguyên lý này sẽ biết vận may hay xui không phải từ trên trời rơi xuống hay do một đấng tối cao nào ban phát mà do con người trong quá trình huân tập tự tạo nên.

Người học Phật sẽ hiểu rõ hành động xin xăm bói quẻ hoặc nhờ thầy cúng chữa bệnh, giải hạn… đều vô lý và xuyên tạc. Do đó, nếu có ánh sáng của Phật pháp chiếu rọi, chắc chắn chúng ta sẽ có cái nhìn đúng đắn, chuẩn xác, một tuệ giác tuyệt vời để bảo vệ bản thân và một tinh thần mẫn tiệp để tu tập đạt giác ngộ.

4 Thập như thị

Thập như thị bao gồm:

1 Như thị tánh

2 Như thị tướng,

3 Như thị thể,

4 Như thị lực,

5 Như thị tác,

6 Như thị nhơn,

7 Như thị duyên,

8 Như thị quả,

9 Như thị báo,

10 Như thị bản mạt cứu cánh.

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo 5

Chánh kiến phương tiện vi diệu trong Bát Chánh Đạo

Nghĩa là:

Do tâm tánh của con người như vậy, cho nên hình tướng của con người là như vậy. Do bản thể của con người như vậy, cho nên nghiệp lực của con người là như vậy. Do tạo tác của con người như vậy, gây ra nghiệp nhơn như vậy, cộng thêm nghiệp duyên như vậy, cho nên nghiệp quả của con người là như vậy. Vì nghiệp báo của con người như vậy, cho nên từ xưa đến giờ cứu cánh của con người cũng chỉ là như vậy.

Thí dụ như khi người ta đưa lửa tới đốt, chúng ta đưa bổi ra đón, lửa có điều kiện cháy lớn hơn. Nếu chúng ta không đón ngọn lửa do người ta đem tới, thì ngọn lửa đó chỉ đốt hư không mà thôi. Không ai có thể đốt cháy hư không được. Sau đó ngọn lửa cũng sẽ tắt, không gây thiệt hại gì! Cũng vậy, khi bị người khác công kích, chỉ trích, miệt thị, chúng ta “không chấp” vào đó thì chúng ta sẽ an ổn, không ai xâm phạm được.

Từ cái nhìn mọi vật như vậy, có thể thấy giá trị con người không do tiền tài, thế lực, danh vọng, sắc đẹp, bằng cấp, tài năng mà ở chỗ giác ngộ được bản ngã chân thật, bên ngoài không chấp trước, dính mắc chuyện trần đời, mắt trông thấy sắc rồi thôi, tai nghe tiếng thì không cho nên bên trong tâm không có niệm khởi, do đó giải thoát khỏi phiền não, khổ đau. Với cái nhìn đó, những việc thị phi xảy ra ở thế gian đều được xem là chuyện “đương nhiên phải có”, “đương nhiên như thị” cho nên không chấp làm gì. Hiểu được đủ mười điều đương nhiên, “thập như thị” tức là chúng ta đã thấy tột chân tướng của mọi pháp trên thế gian này. Tức là chúng ta đã qua cơn mê, và sống đời an lạc và hạnh phúc.

Có thể nói đối với người Phật tử, chánh kiến và chánh tín là kim chỉ nam cho mọi hành động. Nếu thiếu 2 yếu tố này người Phật tử dễ có cái nhìn lệch lạc dẫn đến hành động sai lầm. Như vậy, dù có tu tập cũng vô ích. Khi đã có chánh kiến và chánh tín, người Phật tử vẫn phải tu học để rèn luyện và củng cố thêm, xây dựng thế giới quan khoa học, đúng đắn và một bản lĩnh kiên cường.
Nguồn Blog Phật Giáo
Tác Giả: Diệu Trang
www.blogphatgiao.com
Diệu Trang
Diệu Trang
Biên tập viên chính thức của Blog Phật Giáo. Chuyên viên văn phòng, thích đọc sách, báo và đi du lịch về các miền quê dân dã. Đặc biệt rất thích Phật giáo.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *