Bảy điều cần phải buông bỏ
BẢY ĐIỀU CẦN BUÔNG BỎ
11 Tháng Mười, 2016
Sai lầm của người ăn chay
Sai lầm của người ăn chay
11 Tháng Mười, 2016

CHUYỆN ĐỜI Ý ĐẠO 7

Chuyện đời ý đạo 7

Chuyện đời ý đạo 7

D ưới đây là cuộc vấn đáp giữa hòa thượng Thích Trí Quảng và  nhà báo Nguyễn Như Phong về các vấn đề xoay quanh về cuộc sống và đạo Pháp, rất hay và hữu ích, giúp người Phật tử hiểu sâu hơn về đạo Pháp

1 Làm thế nào hết khổ?

Nguyễn Như Phong: Trong “Tứ diệu đế” có nói về Diệt khổ và con đường để Diệt khổ. Hòa thượng có cho rằng Diệt khổ là rất khó khăn không? Nhất là đối với những người đã “si” lại “tham”?

Hòa thượng Thích Trí Quảng: “Tứ diệu đế” là một chân lý, một lẽ sống dành cho tất cả mọi người chứ không chỉ dành riêng cho Phật giáo và mọi người nên tìm hiểu. Phẩm thứ nhất “Khổ đế” trong “Tứ diệu đế” mà đức Phật dạy mình là phải biết nhìn thật vào trong cuộc sống. Nhìn thật vào trong cuộc sống thì ta sẽ thấy khổ hay là không khổ. Không khổ là thực, còn khổ là ảo. Chính mình tạo ra ảo giác mà mình rơi vào cái khổ. Do ảo giác và tham vọng mà đẩy mình vô cái khổ hiện tại chứ cuộc sống này không khổ. Khi theo đạo Phật tôi thấy cuộc sống này an lạc, cho dù trong lúc khổ nhất tôi cũng thấy an lạc. Đấy Niết bàn hay Diệt đế trong đạo Phật là ở chỗ đó. Khi mình kiềm chế được tham vọng thì mình an lạc.

Chuyện đời ý đạo

Chuyện đời ý đạo

Trong những lúc rơi vào tình trạng đối mặt với sống và chết thì trong lòng tôi không tham sống nữa thì tôi vẫn thấy an lạc. Tôi còn nhớ năm 1963 tôi bị bắt giam. Trong nhà biệt giam, tôi ngồi một mình, tôi tập thiền ngay trong khám nên tôi tìm thấy an lạc. Tôi nghĩ bây giờ chuyện sống chết đối với mình không cần thiết nữa. Khi chưa bị bắt thì mình ở ngoài làm việc này làm việc nọ với tổ chức, còn khi ngồi đây thì không thể làm gì được, đó là sự thật tôi nhìn nhận được nên tâm hồn tôi thanh thản. Và tôi nhận ra đây là Niết bàn, là Diệt đế tức là thấy Niết bàn ngay trong lúc cùng cực nhất của cuộc sống. Mình có trí tuệ để quyết định cuộc sống mình và không có tham vọng chen vô thì trong hoàn cảnh nào mình cũng an lạc. Vì vậy mà đức Phật dạy mình đầu tiên là quan sát cái khổ trước. Cuộc đời này không khổ. Khổ là do tham vọng sinh ra, nên đức Phật khuyên mình nên diệt nguyên nhân đi thì quả không còn. Từ ý đó mà các thầy tu thường không có tiền bạc mà vẫn thấy Niết bàn vì tâm đã đoạn diệt được tham.

Một anh làm ăn thất bại đến chùa cầu lạy xin giúp đỡ. Tôi nói thẳng đây là nguyên nhân sai lầm từ đầu của anh. Anh thiếu trí tuệ mà anh đi theo tham vọng quá mức nên anh quyết định không đúng, vì vậy anh thất bại và vỡ nợ mà không cách nào trả được. Anh đến anh cầu xin Phật trả nợ là hoàn toàn không thể nào có được. Nếu như ngay từ đầu mà anh không có quyết định sai lầm, không dấn thân vào cái sai này thì hậu quả không có. Anh phải nhìn nhận thực tế này mà tìm cách giải quyết và thực tế nhất là phải có trí tuệ để giải quyết vấn đề này. Nhưng mình không có trí tuệ thì mình phải tìm thầy có trí tuệ hơn mình để mà giải đáp cho mình và mình nói thật lòng hết tất cả những niềm sầu nỗi khổ đó.

Chuyện đời ý đạo

Chuyện đời ý đạo

Cũng nhiều khi có người không may gặp phải người xấu, họ bắt phải cúng này cúng nọ thì còn bị mất tiền thêm lần nữa. Từ sai lầm này dẫn đến sai lầm khác nên việc đi cúng đi cầu nhiều chưa hẳn là  tốt. Khi gặp một bậc minh triết thì người ta sẽ chỉ ra rằng, nên dừng lại mà nhìn vào thực tế. Từ đó dùng trí tuệ mình mà tháo gỡ. Cái nào nên tiếp tục làm và cái nào nên dừng lại. Trong Phật giáo thì trí tuệ là  phải thấy thực tế và theo thực tế thì mình sẽ sống yên ổn.

Mình có trí tuệ để quyết định cuộc sống mình và không có tham vọng chen vô thì trong hoàn cảnh nào mình cũng an lạc. Vì vậy mà đức Phật dạy mình đầu tiên là quan sát cái khổ trước. Cuộc đời này không khổ. Khổ là do tham vọng sinh ra, nên đức Phật khuyên mình nên diệt nguyên nhân đi thì quả không còn.

2 “Nhân” kiếp này, “quả” kiếp sau

Nguyễn Như Phong: Gần đây, báo chí có phản ánh một số hiện tượng trẻ mới sinh lại nhớ những chuyện kiếp trước, chuyện tái sinh. Hòa thượng nghĩ thế nào về chuyện này? Hòa thượng có tin vào kiếp sau không? Và nếu thực có kiếp sau thì kiếp này mình nên thế nào? Cầu cúng liệu có ích gì không?

Hòa thượng Thích Trí Quảng: Tôi tin vào kiếp sau và cũng tin vào sự tái sinh.

Nói chút chuyện bản thân tôi nhé. Bố mẹ tôi hiếm con. Ông nội tôi đi chùa cầu khấn. Sư thầy trụ trì  bảo về nhà thờ Phật và tụng kinh Phổ môn thì sinh ra con  hiền lành và thông minh. Thế là ông cụ về thờ Phật và bắt cha mẹ tôi tụng kinh như lời thầy dạy. Tôi còn nhớ khi tôi 12 tuổi, bấy giờ nhà tôi có một ông chú tụng kinh niệm Phật. Có một điều lạ là, khi tôi nghe ông tụng thì tôi đã cảm thấy quen thuộc. Và khi ông tụng xong thì tôi cũng đã thuộc như có tự bao giờ. Ông chú tôi bảo, tôi có căn tu thế là gia đình cho tôi xuất gia năm 12 tuổi. Tôi nghĩ là kiếp trước mình đã tu rồi cho nên đời này sinh trở lại. Vì vậy, với kinh Phật tôi học rất là nhanh thuộc, trong chùa không ai học nhanh bằng tôi cả.

Chuyện đời ý đạo

Chuyện đời ý đạo

Tôi nhớ, khi mới vô chùa được một tháng thì tất cả các bài kinh mà các thầy tụng ở trong chùa tôi đã thuộc hết. Tôi đi tu vậy có khi cả chục năm tôi không về nhà, nhưng cũng chẳng thấy nhớ. Tôi thấy đời sống trong chùa thân thuộc, gần gũi lắm. Từ đó tôi tin kiếp trước mình tu rồi nên tái sinh, may mắn lại được đi tu nữa. Sau đọc thêm sách thấy vị Lạt Ma này tái sinh, Lạt Ma khác tái sinh thì đương nhiên cũng có một số thật, một số giả.

Hòa thượng Thích Trí Quảng: Tôi tin vào kiếp sau và cũng tin vào sự tái sinh.

Thật là ở chỗ, có vị đời trước đi tu rồi kiếp sau tái sinh thừa hưởng công đức tu kiếp trước. Tức là cái tâm tu hành của mình có sẵn rồi, nên cái việc làm của mình ở trong chùa dễ dàng hơn. Còn những người khác họ mới đi tu lần này thôi nên nếp sống bên ngoài còn nhiều. Tuy họ vào chùa tu nhưng thật tâm họ không có, đến một lúc nào đó họ cũng hoàn tục.

3 Thà ăn mặn nói ngay, còn hơn ăn chay nói dối!

Nguyễn Như Phong: Gần đây, ăn chay đã trở thành phong trào. Nhiều chùa, khi làm lễ đều nấu cỗ chay. Điều đáng bàn là chùa lại làm các món chay giả cá, thịt, giò chả… Trong khi đó, Phật dạy không được nói dối. Vậy ăn chay như thế, phỏng có ích gì? Thà “ăn mặn nói ngay, còn hơn ăn chay nói dối”?

Hòa thượng Thích Trí Quảng: Tôi không đồng tình trong chuyện nấu cỗ chay mà làm giả các món mặn. Nhưng tôi đồng tình ở mặt khác, việc khác. Ăn chay là nhắm vô rau quả, không ăn thịt, cá đây là đi theo lời Phật dạy. Nghĩa là không ăn mạng sống của chúng sinh. Tuy nhiên, đức Phật không hẳn là cấm vậy đâu. Chính là cấm sát sinh thôi chứ không phải là cấm ăn cá, thịt một cách tuyệt đối. Ngày xưa, có những thầy đi tu ở những vùng không có thức ăn chay, nên phải ăn thịt để sống. Và được ăn cái gọi là ngũ tịnh nhục – là thịt nhưng được coi là thịt thanh tịnh.

Chuyện đời ý đạo

Chuyện đời ý đạo

Hiểu thế này: Một con vật  nó bị một con vật khác giết chết đi, nó ăn còn dư lại thì các thầy được lượm về ăn coi như là không phải bị tội. Hay là trường hợp, tôi tới nhà anh, anh bày món cho tôi ăn trong đó là đồ mặn, tôi vẫn ăn mà không phải tội. Nhưng tôi tới nhà anh, anh bèn đi giết một con gà để anh đãi tôi, và nếu tôi ăn thì cái chết của nó là do tôi gây ra… Cái này đức Phật kiêng. Cái tội là mình không trực  tiếp giết, mình bảo người khác giết nhưng mình sinh lòng hoan hỉ, mình muốn người ta giết để mình được ăn thì cái đó là tội. Cái chỗ ăn chay mà tôi nói đúng theo cái nghĩa đức Phật dạy là tránh sát sinh.

Cao hơn một bước nữa là chay của Đại thừa tức ăn chay như Bồ tát. Người thọ giới Bồ tát thì ăn chay là không ăn đồ huyết nhục. Tức là chỉ ăn rau quả thôi, ăn chay này nó có 2 trường hợp: Như tôi không ăn mặn tại tôi không thích ăn, vì tôi ăn rau quả tôi thấy thích, sức khỏe tôi tốt. Như vậy tôi có cái căn Đại thừa. Tôi tu theo pháp môn này rất thích hợp. Cái đó là chính bản thân tôi không thích ăn, ăn không được. Ăn chay mà sức khỏe mình vẫn tốt là do cơ thể mình tiếp thu được cái này thì tại sao lại không. Cho nên ăn chay để dưỡng sinh thì cũng đúng. Chính tôi ăn chay tôi có cảm giác đó vì ăn mặn không được. Nhưng ăn mặn hay ăn chay cũng chưa phải là quyết định. Người lớn tuổi thì không nên ăn nhiều: không ăn béo nhiều, đạm nhiều, chất đường nhiều để cho cơ thể vừa đủ thôi thì theo Phật giáo là không sinh bệnh.

Nhưng với những người mới tập ăn chay, họ không quen ngay được. Lúc bấy giờ người ta mới cho họ ăn chay bằng cách tập. Họ làm giả thịt cá, bằng cách cho mùi vô thôi. Cái kiểu chế biến này xuất xứ từ Đài Loan. Nhưng tôi thì tôi rất sợ cái mùi đó. Những người họ quen ăn mặn thì người ta ăn nhờ có cái mùi đó người ta mới chịu ăn. Thì thôi không phản đối cái này, cho những người mới tập ăn người ta quen dần rồi sau này bỏ cái mùi đi vẫn ăn được.

Tôi thấy những thức ăn giả chay là tôi không ăn được, nên ở nhà tôi chỉ ăn thức ăn bình thường của mình thôi. Rau thì ra rau, đậu thì ra đậu. Còn thứ  kia không biết làm từ cái gì cho nên tôi không ăn. Biết nó là chay nhưng mình thấy cá mình không ăn được. Tại tư duy của mình nó thế. Cho nên thôi thì người ta làm gì thì người ta làm, mình không phản đối nhưng cũng không cổ súy.

Ăn chay mà sức khỏe mình vẫn tốt là do cơ thể mình tiếp thu được cái này thì tại sao lại không. Cho nên ăn chay để dưỡng sinh thì cũng đúng. Chính tôi ăn chay tôi có cảm giác đó vì ăn mặn không được. Nhưng ăn mặn hay ăn chay cũng chưa phải là quyết định. Người lớn tuổi thì không nên ăn nhiều: không ăn béo nhiều, đạm nhiều, chất đường nhiều để cho cơ thể vừa đủ thôi thì theo Phật giáo là không sinh bệnh.

Ban Biên Tập
Ban Biên Tập
Mình thích tìm hiểu về đạo Phật, rất thần tượng Đức Phật Bổn Sư Thích Ca. Có lòng tin vô đối đến sự mầu nhiệm thần chú Đại Bi của Quan Thế Âm Bồ Tát.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *